Paprika's overwinteren is makkelijker dan je denkt. Zo snoei je je plant, pot je hem op en haal je hem de winter door, voor een vroegere oogst volgend jaar.
Inhoudstafel:
Begin november stonden mijn paprikaplanten nog vrolijk in de kas. De oogst was voorbij, maar de planten zelf zagen er nog prima uit. Toen het weerbericht voor het weekend lichte nachtvorst voorspelde, wist ik genoeg: tijd om ze binnen te halen. In deze blog neem ik je stap voor stap mee, met foto's van mijn eigen blokpaprika's en puntpaprika's.
Kan je paprika's overwinteren?
Ja, zeker. Paprika's zijn van nature vaste planten. In hun warme thuisland groeien ze jarenlang door. Bij ons kweken we ze als eenjarige plant, omdat ze niet tegen vorst kunnen. Maar haal je ze op tijd binnen, dan kan je dezelfde plant volgend jaar gewoon opnieuw gebruiken.
Waarom paprikaplanten overwinteren?
De grootste winst is tijd. Een zaailing moet in het voorjaar nog wortels, een stam en takken opbouwen, en dat duurt bij paprika's maanden. Een overwinterde plant heeft dat allemaal al. Hij loopt in het voorjaar snel uit en bloeit eerder, waardoor je ook eerder oogst.
Veel tuinders merken bovendien dat een plant in zijn tweede jaar meer vruchten geeft. Dat hangt wel af van de soort en van hoe de plant uit de winter komt. Bij chilipepers lukt overwinteren meestal het makkelijkst, bij grote vruchten zoals blokpaprika is het resultaat wat wisselender. Probeer het gewoon: het kost je bijna niets en je houdt je favoriete plant.
Wanneer haal je paprika's binnen?
Haal je paprika's binnen voor het eerst vriest, en liefst zodra het 's nachts onder 10 °C zakt. Paprika's verdragen geen vorst, en ook langdurige kou onder 5 °C verzwakt ze. Staan ze in een onverwarmde kas, dan heb je iets meer speling. Een gesloten kas houdt de vorst een beetje buiten, maar op heldere nachten scheelt dat vaak maar een of twee graden. Hou dus het weerbericht in het oog vanaf oktober.
Wat heb je nodig?
- Een scherpe, propere snoeischaar
- Potten van ongeveer 3 a 4 liter, één per plant
- Potgrond: voor 8 planten heb je genoeg aan 1 zak van 30 liter
- Eventueel beetje zilverzand of fijn grind als toplaag
- Plantlabels of sleutetiketten, zodat je volgend jaar nog weet welke soort welke is
Paprika's overwinteren in 5 stappen
Stap 1: kies gezonde planten
Kijk eerst goed naar de stengels, vooral aan de voet. Stevig en groen is goed. Een bruine, kurkachtige stam is ook geen probleem: zo verhout een oudere paprikaplant. Is de stengel aan de voet zacht, glazig of zwart, dan is de plant te ver heen. Die overwinter je beter niet.
Check meteen ook de onderkant van de bladeren en de stengels op bladluis en witte vlieg. Die wil je niet mee naar binnen nemen.
Stap 2: snoei terug in de vorm van een Y
Kies twee of drie stevige takken die vanaf de hoofdstam vertrekken. Kort die in tot de plant zo'n 15 à 25 cm hoog is. Knip telkens een halve centimeter boven een knoop: daar komen in het voorjaar de nieuwe scheuten uit. Dunne takjes en alle bladeren knip je weg. Dat lijkt streng, maar een kale plant verdampt nauwelijks water en geeft luizen geen schuilplek.
Stap 3: haal de plant uit de grond en knip de wortels in
Steek de plant ruim uit, zodat je zoveel mogelijk wortels meeneemt. Knip de lange, loshangende wortels af tot ongeveer de grootte van de wortelkluit. De kluit zelf laat je zoveel mogelijk heel.
Stap 4: pot op in een kleine pot
Kies een pot van ongeveer 3 liter. Dat lijkt klein, maar in de winter groeit de plant amper. In een grote pot blijft de grond lang nat, en dan krijg je sneller wortelrot. Druk de potgrond goed aan rond de kluit en geef een klein beetje water, zodat de grond zich zet.
Stap 5: zet hem op een koele, lichte plek
Ideaal is een lichte ruimte van 10 à 15 °C: een onverwarmde slaapkamer, een lichte trappenhal of een vorstvrije serre. Is het warmer, dan wil de plant groeien en heeft hij meer licht nodig.
Bij mij staan ze op zolder, vlak onder het dakraam. Daar is het overdag 18 à 19 °C en 's nachts zo'n 15 °C, dus net iets warmer dan ideaal. Daarom zet ik ze zo dicht mogelijk bij het raam en geef ik heel weinig water. Ons tuinhuis heeft een grote glazen wand, maar zonder verwarming wordt het daar te koud.
Zo verzorg je paprika's tijdens de winter
- Water: geef pas water als de bovenste paar centimeter droog is. Til de pot op: voelt hij duidelijk lichter, dan is het tijd. Reken op ongeveer elke 1 à 2 weken, met 100 à 150 ml per pot.
- Geen voeding: de plant rust, dus voeding geef je pas weer in het voorjaar. Let op: veel potgrond bevat al voeding voor enkele maanden. Geef dan zeker spaarzaam water.
- Licht: zo dicht mogelijk bij het raam. Lange, bleke scheuten knip je weg, die halen toch niets uit. Heb je weinig daglicht, of staan je planten warmer dan 15 °C, dan helpt een kleine groeilamp die 10 à 12 uur per dag brandt.
- Signalen: rimpelige, slappe stengels betekenen te droog. Een zachte, donkere stengelvoet of een muffe geur betekent te nat.
Rouwmuggen en luizen voorkomen
Rouwmuggen leggen hun eitjes in vochtige potgrond. Met een paar eenvoudige trucjes hou je ze buiten:
- Strooi een laagje van 1 à 2 cm zilverzand of fijn grind op de potgrond. Die droge laag houdt de muggetjes tegen.
- Geef water van onderen: zet de pot 15 à 20 minuten in een bak met een laagje water en haal hem er dan uit. Zo blijft de bovenkant droog.
- Steek een paar gele vangplaten tussen de potten. Zo zie je meteen of er muggen zijn.
- Kijk elke week onder de bladeren en langs de stengels naar luis.
Vermiculiet als toplaag raad ik af: het houdt juist veel vocht vast, en dat trekt rouwmuggen eerder aan.
In het voorjaar: zo maak je je paprika's wakker
Vanaf eind februari of maart zie je de eerste nieuwe scheutjes verschijnen. Zet de plant dan op de lichtste, warmste plek die je hebt en geef geleidelijk wat meer water. Verpot hem in maart of april naar een pot van 10 à 15 liter, of zet hem in de kas zodra het daar 's nachts niet meer vriest. Vanaf dan mag je ook weer voeding geven. Buiten zet je hem pas na de ijsheiligen, half mei.
Veelgestelde vragen over paprika's overwinteren
Is een paprikaplant meerjarig?
Ja. Paprika's zijn van nature vaste planten. Bij ons overleven ze de winter buiten niet, daarom kweken we ze meestal als eenjarige plant.
Hoe lang leeft een paprikaplant?
In een warm klimaat kan een paprikaplant meerdere jaren oud worden. Bij ons haal je er met overwinteren gemakkelijk een tweede seizoen uit.
Kan je paprika's overwinteren in een onverwarmde kas?
Nee. In een onverwarmde kas zakt de temperatuur in de winter onder nul. Een kas die je vorstvrij houdt op minstens 10 °C werkt wel.
Moet je alle bladeren eraf halen?
Dat hoeft niet, maar het helpt wel. Een kale plant verdampt minder water en geeft luizen en witte vlieg geen schuilplek. In het voorjaar loopt hij opnieuw uit vanuit de knopen.
Kan je chilipepers ook overwinteren?
Ja, en dat lukt zelfs vaak makkelijker dan bij paprika's. Je werkt op precies dezelfde manier.
Hoeveel water geef je een paprikaplant in de winter?
Heel weinig. Geef pas water als de bovenste paar centimeter droog is, meestal elke 1 à 2 weken een klein beetje. Laat nooit water in de schotel staan.
